Hiện đã có hơn 1.300 ca tiêu chảy cấp ở cả ba miền, trong đó 136 trường hợp dương tính với tả, chủ yếu là lao động phổ thông. Nguồn gốc bệnh ở các tỉnh hầu hết vẫn là từ Hà Nội. Bộ Y tế dự đoán trong thời gian tới, dịch có thể sẽ tiếp tục lan rộng nhưng các ca bệnh chỉ xuất hiện rải rác chứ không bùng phát thành dịch lớn. Tuy nhiên, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng không nên chủ quan.
[CLIP]Dọn ổ dịch tả hồ Linh Quang
Biện pháp quan trọng nhất được Bộ Y tế xác định là cắt đứt dây chuyền lây bệnh từ thực phẩm. Những cơ sở nào không đạt sẽ bị đình chỉ hoạt động và thông báo cho người dân biết để tẩy chay. Không chỉ thực phẩm, các mặt hàng nước đá, nước uống khác cũng được lưu tâm kiểm tra. Ngoài ra, các hàng quán cũng phải ký cam kết không phục vụ những món ăn nguy cơ cao (như rau sống, nem chua, tiết canh) trong thời gian có dịch…
Tuy nhiên, vì hiểu lầm, nhiều người dân vẫn không sợ tiêu chảy cấp nguy hiểm.
Bà Loan, một nhân viên thuế vụ về hưu, vẫn xem TV hằng ngày và biết dịch đang xảy ra, đọc vanh vách các khuyến cáo của Bộ Y tế về cách ngăn ngừa, nhưng không làm theo.
Tối 10/4, trên mâm nhà bà vẫn có rau sống và một đĩa nem chua cho chồng nhắm rượu. “Không sao đâu, có tả thì rượu nó cũng diệt hết ấy mà. Rau sống thì đã rửa sạch và sục khí ozon rồi, con gì cũng chết hết” – ông Thanh chồng bà cười.
Anh Kiên, 27 tuổi, một nhân viên ngân hàng ở Hà Nội, cho biết không dám ăn rau sống ở ngoài nữa, nhưng các món khoái khẩu như lòng lợn, nem chua hay thịt chó thì không bỏ được.
Nhiều người khác giải thích việc vẫn vô tư ăn các món tái hoặc nguội ở hàng quán là do thói quen khó bỏ, hoặc khuất mắt trông coi nên vẫn tặc lưỡi…
Một số người khác, trong đó có anh Dũng (33 tuổi, Thanh Xuân, Hà Nội), thì cho rằng ngay cả bệnh tả cũng không quá đáng sợ: “Bây giờ hiện đại rồi, bị tả mà chữa sớm thì cũng không chết được. Nhà nước lại miễn phí điều trị, lo gì!”- Dũng nói.
Kiểm tra hàng loạt cửa hàng ăn uống ở quận Hoàn Kiếm: Tại phố Bảo Linh (phường Phúc Tân), nhiều quán bún ốc, giò chả, cơm bình dân không đảm bảo an toàn như không có tủ kính đựng thức ăn, thực phẩm sống và chín để chung với nhau, bàn ăn nằm ngay cạnh rãnh thoát nước hôi thối, khu chế biến bẩn thỉu…
Tại cửa hàng lòng heo ở 20 Hai Bà Trưng, đoàn kiểm tra phát hiện có bán tiết canh, dù món ăn này đã bị cấm bán ở Hà Nội từ khi có dịch cúm H5N1. Cùng với một cửa hàng cơm bình dân khác ở quận Hoàn Kiếm, quán này bị đóng cửa cho đến khi khắc phục được các thiếu sót trên.
Theo một khảo sát nhỏ của thành viên diễn đàn X-Cafe, sinh viên và người lao động ngoại tỉnh sẽ là 2 đối tượng tiềm ẩn nguy cơ mắc dịch tiêu chẩy cao nhất. Thậm chí người lao động ngoại tỉnh còn có khả năng thấp hơn bởi họ hầu hết không ăn hàng và tự túc nấu ăn. Hầu hết sinh viên ăn ít nhất một bữa ở quán cơm. Người hoàn toàn không ăn chỉ có SV là dân Hà Nội hoặc quá nghèo phải tự nấu hoàn toàn để tích kiệm. Tỉ lệ này không thể quá 20%, các quán bánh mỳ, bánh bao… ăn giữa giờ học cũng có chất lượng vệ sinh khủng khiếp.
“Suất ăn cơm bụi hiện nay từ 6 nghìn – 15 nghìn. Vệ sinh không được quan tâm một chút nào, mắt em chứng kiến một bác tay bốc thịt chín sau đó đưa xuống gãi lòng bàn chân. Người cung cấp thực phẩm không hề có ý thức về vệ sinh an toàn thực phẩm. Sộc vào trong chỗ nấu ăn, cái toilet nhà em còn vệ sinh hơn. Có một nhận xét là trừ chủ quán thì hầu hết những người phục vụ đều xuất thân từ nông thôn (đương nhiên không có ý thức vệ sinh).”
“Sinh viên nhậu vô số kể, đi qua Kim Liên thấy món chân gà nướng vẫn đầy chặt người, 100% chân gà có nguồn gốc Trung Quốc, 100% không qua kiểm dịch. Ghé qua các quán nhậu bình dân, 1 chậu nước rửa được khoảng 50kg rau.”
Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế, cho biết tại Hà Nội có 16.000 cơ sở thức ăn đường phố, nhưng chỉ mới 40% trong số đó đã được cấp giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm. Trong thời gian tới, thành phố sẽ đẩy mạnh việc kiểm tra, những cửa hàng đạt các tiêu chí sẽ được cấp phép, nếu không sẽ bị đình chỉ hoạt động ngay.
Tính đến nay, Hà Nội đã có hơn 800 trường hợp tiêu chảy cấp, xuất hiện ở tất cả các quận huyện, trong đó 44 người dương tính với tả. Trong những ngày gần đây, số người vào viện vì bệnh này đã có xu hướng giảm. Tuy nhiên, dịch lại đang lan rộng ra nhiều địa phương khác, hiện đã có mặt ở 18 tỉnh.
Mặc dù đưa ra nhiều biện pháp, Bộ Y tế cho rằng dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm sẽ vẫn tiếp tục xuất hiện rải rác ở các nơi, vì khuẩn tả từ phân vẫn thường xuyên được phát tán khắp mọi miền. Trong số 1.000 toa tàu hỏa của Việt Nam, chỉ 100 có toilet tự hoại, còn lại xả thẳng xuống đường. Mỗi ngày, có đến 15 đoàn tàu chở hàng chục nghìn hành khách đi qua 22 tỉnh, do đó việc mầm bệnh lan truyền theo đường sắt là gần như không tránh được.
Không chỉ phát tán từ các toilet trên tàu, mầm bệnh tả trong phân còn tung hoành ở nhiều vùng quê do người dân không có nhà vệ sinh. Một lãnh đạo Sở Y tế Hà Tây than thở: “Hệ thống nhà tiêu tự hoại đã được xây dựng rất tốt và đầy đủ từ thời… kháng chiến chống Mỹ, không hiểu sao cứ dần mai một đi, hiện 1/3 số hộ không có nhà vệ sinh hoặc có mà không đảm bảo”.
Theo kết quả điều tra về “Thực trạng Vệ sinh Môi trường và Vệ sinh Cá nhân ở Nông thôn VN”, do Bộ Y tế Việt Nam phối hợp với Quỹ Nhi Đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) thực hiện, gần 50 triệu người trong nước không sử dụng nhà vệ sinh đúng tiêu chuẩn, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virút, ký sinh trùng nhiễm được vào thức ăn, thức uống. Thêm vào đó, thói quen ít khi rửa tay góp phần làm gia tăng các bệnh đường tiêu hóa, mà đáng ngại nhất là bệnh dịch tả.
Ngay giữa lòng thủ đô, trường chuẩn quốc gia cũng mất vệ sinh. Khoảng 3.500 học sinh tiểu học Kim Liên, trường điểm của Hà Nội, đang phải dùng chung 3 nhà vệ sinh. Khu nhà vệ sinh nằm ngay sát cổng trường được xây cách đây gần 10 năm giờ khá tồi tàn. Hệ thống ống nước nhỏ giọt không hoạt động, vòi nước gẫy núm xoáy, cửa nhà vệ sinh vỡ toang, nắp bể chứa nước mở toang… Còn phía sau nhà vệ sinh này, nước tiểu và chất thải học sinh lênh láng.
Giải quyết dịch bệnh đòi hỏi thay đổi từ thói quen ăn uống, sản xuất đến vệ sinh môi trường cũng như nâng cao ý thức của người dân và điều kiện cơ sở vật chất của những nơi công cộng như trường học, bệnh viện, chợ búa, ga tàu xe… nơi mầm bệnh dễ phát triển và lây lan nhất.
(Một Trăm Độ tổng hợp từ vnexpress, dantri và timnhanh.com)
Phản hồi gần đây